Fundacja "Rariora Artis"

Dane Fundacji:
NIP: 899 26 85 464
Nr KRS: 0000345946
REGON: 021158377
email: info@slaskiekolekcje.eu

Fundacja "Rariora Artis" została założona 18 grudnia 2009 roku z inicjatywy dr Magdaleny Palicy.

Statutowymi celami Fundacji są:

1. Gromadzenie, opracowywanie i upublicznianie informacji o kolekcjach dzieł sztuki znajdujących się niegdyś na terenie Śląska,

2. Wspieranie międzynarodowej wymiany informacji w zakresie opisanym w punkcie 1,

3. Popularyzacja historii śląskiego kolekcjonerstwa jako interesującego lecz mało znanego aspektu historii regionu.

Wszystkie z tych celów realizowane są w ramach projektu „Śląskie Kolekcje Sztuki”.

Nazwa fundacji pochodzi od tytułu książki Rariora Naturæ & Artis item in Re Medica, oder Seltenheiten der Natur und Kunst des Kundmannischen Naturalien=Cabinets... wydanej w 1737 roku przez znanego wrocławskiego lekarza Johanna Christiana Kundmanna. Kolekcjonerstwo było niezwykle ważną dziedziną jego działalności, a stworzona przez niego Wunderkammer należała do najciekawszych śląskich gabinetów. Swoją kolekcję Kundmann systematycznie powiększał i uzupełniał, a jej charakter odzwierciedlał wszechstronność zainteresowań twórcy. W jego zbiorach można było znaleźć eksponaty artystyczne i przyrodnicze nie tylko lokalne, ale także reprezentujące odległe egzotyczne kraje i kultury. W kręgu zainteresowań Kundmanna znajdowały się m.in. botanika, zoologia, minerały, fosylia, kamienie szlachetne, dzieła sztuki, ale także lokalne starożytności, próbki pisma różnych ludów, instrumenty naukowe czy numizmaty. Dopełnieniem kolekcji wrocławskiego medyka była biblioteka licząca kilka tysięcy woluminów.

Kundmann wiele publikował, ale bodaj najważniejszym jego dziełem była wspomniana już książka Rariora Naturæ & Artis. Jest to zbiór artykułów, w których autor daje wyraz swoim poglądom naukowym, a także prezentuje szeroką wiedzę na wiele różnych tematów. Rozprawy (żeby wymienić tylko kilka omawianych przez Kundmanna wątków: o naturze fosyliów, zachowaniach zwierząt, przyczynach zjawisk pogodowych, zwyczajach żywieniowych w różnych krajach europejskich, figurach płatków śniegu czy analizowane przez autora statystyki zgonów i narodzin we Wrocławiu) są ilustrowane kilkunastoma całostronicowymi rycinami.

W książce znalazła się także skrócona, niemieckojęzyczna wersja katalogu zbioru Kundmanna. Właściwy katalog wydany był jedenaście lat wcześniej w języku łacińskim pod tytułem Promtuarium Rerum Naturalium & Artificialium Vratislaviense i stanowił drugą część tej publikacji. W pierwszej części Kundmann dał się poznać nie tylko jako właściciel niezwykłej kolekcji, ale przede wszystkim jako żywo zainteresowany środowiskiem kolekcjonerskim kronikarz - przedstawił tu bowiem opisy śląskich kolekcji od końca XVI wieku do roku 1726. Zamieszczone przez niego inwentarze dotyczyły nie tylko zbiorów prywatnych, ale również zbiorów bibliotek publicznych i dzieł sztuki znajdujących się we wrocławskich kościołach.

Do tego wątku działalności Johanna Christiana Kundmanna nawiązuje projekt Śląskie kolekcje sztuki. Kronikarska skrupulatność wrocławskiego medyka umożliwiła nam dziś wgląd w to, co kiedyś kolekcjonowano, czyje kolekcje cieszyły się sławą i uznaniem, jak bogate i niezwykłe były to zbiory. Przez wieki śląskie kolekcjonerstwo przechodziło różne koleje losu, wiele zbiorów zostało rozproszonych, wiele zgromadzonych w nich dzieł sztuki zaginęło lub zostało zniszczonych, wiele zostało zapomnianych. Jednakże zjawisko to stanowiło i stanowi ciekawy i ważny element śląskiego życia kulturalnego - niestety w dalszym ciągu mało znanego, dlatego tym bardziej wartego zainteresowania. Przypomnienie sylwetek śląskich kolekcjonerów, odszukanie zachowanych dzieł należących do ich zbiorów na pewno pozwoli znacznie wzbogacić wiedzę o historii naszego regionu.

(autorką tekstu jest Monika Żernik)

Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.
Wszelkie informacje sa udostepniane na licencji Creative Commons