Pałace w okolicach Nysy

Data publikacji: 14 / 11 / 2010

Proponujemy rozpoczęcie wycieczki w imponującym pałacu w Kamieńcu Ząbkowickim (niem. Kamenz, zrujnowany, częściowo udostępniany do zwiedzania). Tą ogromnych rozmiarów rezydencję zdobiło niegdyś wiele dzieł sztuki. W pałacowej jadalni eksponowano malowidła ścienne przedstawiające Ucztę Baltazara i Gody w Kanie Galilejskiej. Przestronne sale dekorowały zabytkowe meble i liczne płótna, w tym wiele portretów książąt z dynastii Orańskiej i Hohenzollernów autorstwa Friedricha Bury’ego, Karla Begasa i Franza Krügera (np. „Portret Marianny Orańskiej”, dziś w zbiorach Muzeum w Nysie).

Kamienieckie wnętrza zdobił niegdyś cykl wedut przedstawiających widoki Hagi, będący odwołaniem do niderlandzkiego pochodzenia bocznej linii rodu Hohenzollernów, z której pochodził właściciel Kamieńca.

W niewielkiej odległości od Kamieńca znajduje się niewielka miejscowość Rysiowice (Reisewitz). Wzniesiony w jej centrum w siódmej dekadzie XIX wieku pałac należał do rodziny von Ingenheim (obecnie pałac jest remontowany przez prywatnego właściciela). Jego wnętrza kryły zapierającą dech w piersiach kolekcję dzieł sztuki złożoną z licznych antyków oraz ponad setki doskonałych obrazów dawnych mistrzów, głównie włoskich. Kolekcja uległa rozproszeniu w pierwszej połowie XX wieku.

Niektóre arcydzieła pochodzące z kolekcji Ingenheimów, w tym słynne tondo Botticelliego przedstawiające Madonnę z dzieciątkiem można podziwiać w warszawskim Muzeum Narodowym. Twórcą kolekcji był hrabia Gustav Adolf von Ingenheim, syn króla Prus Fryderyka Wilhelma II. Mimo wyraźnego sprzeciwu ze strony rodziny zdecydował się on na zmianę wyznania na katolicyzm, przy którym pozostały kolejne pokolenie rodu. Być może to był jeden z powodów, dla których na wzniesienie nowej rezydencji wybrali okolice Nysy – miasta biskupiego, otoczonego włościami licznych katolickich rodzin, w tym Matuschków rezydujących w Biechowie (Bechau).

Biechowski pałac zaprojektowany przez znanego architekta Karla von Lüdecke obecnie mieści szkołę (więcej informacji na stronie biechow.pl). Jego budowę zlecił hrabia Eloi Matuschka von Toppolczan i to on był zapewne twórcą kolekcji, która niegdyś zdobiła pałac. Składała się ona z obrazów malarzy włoskich jak (Carlo Portelli czy Gaspare Diziani) oraz flamandzkich. Wnętrza zdobiły także kopie znanych obrazów Rafaela i Andrei del Sarto oraz porcelana z Miśni. Duża grupa zabytków z pałacu Matuschków trafiła po 1945 roku do nyskiego muzeum, gdzie stanowi dziś trzon galerii malarstwa obcego.

Do Nysy trafiły po wojnie także zabytki zdobiące niegdyś imponujący pałac w Kopicach (niem. Koppitz, dziś w stanie ruiny). Ta okazałych rozmiarów budowla została wzniesiona dla rodu von Schaffgotsch także według projektu von Lüdeckego. Pałac zachowany jest tylko częściowo, ale wciąż urzeka jego masywna sylweta i bogate dekoracje. Z całą pewnością również wnętrza były wyposażone z przepychem, co poświadczają nieliczne zabytkowe meble (np. szafy gdańskie z XVIII wieku i renesansowa skrzynia) zachowane w zbiorach nyskiego muzeum. Tam możemy też podziwiać pochodzący z kopickiej rezydencji obraz „Madonna na półksiężycu” powstały w Lombardii (fot. Muzeum w Nysie).

Wyprawę proponujemy zakończyć w muzeum w Nysie (informacje na temat muzeum i godzin jego otwarcia znajdują się na stronie muzeum.nysa.pl). Polecamy jego odwiedzenie, jako że nieczęsto zdarza się, że dzieła zdobiące niegdyś śląskie pałace można podziwiać w niewielkim od nich oddaleniu do dziś. Oprócz dzieł z Kamieńca, Biechowa i Kopic znajdziemy tam obrazy i zabytkowe meble z pałacu hrabiów Francken-Sierstorpff z Frączkowa (Franzdorf) i niezachowanego dworu Pohlów z Kałkowa (Kalkau).

Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.
Wszelkie informacje sa udostepniane na licencji Creative Commons