Interaktywna Mapa Śląska

Mapa wskazuje dawne lokalizacje zidentyfikowanych kolekcji dzieł sztuki.

Jak używać mapy? Kliknięcie lewym przyciskiem myszy na każdym z umieszczonych na mapie znaczników wywoła pole tekstowe z podstawowymi informacjami dotyczącymi danej kolekcji. W przypadku dużego zagęszczenia znaczników kolekcji na niewielkim obszarze można go powiększyć za pomocą suwaka umieszczonego w lewym górnym rogu mapki lub kręcąc rolką myszy. Mapę można także przesuwać klikając w dowolnym jej punkcie lewym przyciskiem myszy, przytrzymując go i przesuwając w wybranym kierunku.

Katalog tras

Zapraszamy do zapoznania się z proponowanymi trasami wycieczkowymi szlakami Śląskich Kolekcji.

Wielkie rody górnośląskie: Ballestremowie, Donnersmarckowie, Tiele-Winklerowie i Renardowie

Do najbardziej imponujących rezydencji górnośląskich należał pałac hrabiego Gwidona Henkel von Donnersmarck w Świerklańcu (niem. Neudeck, archiwalna fotografia obok) zaprojektowany przez znanego francuskiego architekta Hektora Leufela. Z opisów w przedwojennej prasie wiemy, że w Sali Czerwonej można było podziwiać dzieła Murilla, Cranacha, Eugene Carriera oraz portret Lessinga autorstwa Antona Graffa. W salonie wisiały płótna ukazujące sceny polowań, a gabinet przeznaczono na galerię przodków (Donnersmarcków portretował znany malarz Franz von Lenbach). Budowla nazywana często „Małym Wersalem” została rozebrana w latach 60. XX wieku, warto jednak skusić się na spacer w przypałacowym parku (wstęp wolny). Zachowały się cztery baseny ozdobione żeliwnymi rzeźbami przedstawiającymi walczące zwierzęta projektu znanego francuskiego artysty Emmanuela Fremieta. Towarzysząca im fontanna ma swój pierwowzór w paryskim Ogrodzie Luksemburskim. Niegdyś park zdobiły także figury lwów z gliwickiej pracowni Theodora Kalide. Fragmenty dawnego założenia parkowego oraz niewielki tzw. „Pałac kawalera” dają wyobrażenie o świetności dawnej rezydencji Donnersmarcków.

W kręgu Hauptmannów –Jagniątków i Szklarska Poręba

Gdy pod koniec XIX wieku Szklarska Poręba (Schreiberhau) zyskiwała popularność jako kolonia artystyczna postanowili się tu osiedlić bracia Carl i Gerhard Hauptmann. W 1890 roku zakupili dom, w którym dziś mieści się muzeum ich imienia (informacja na temat zwiedzania domhauptmannow.pl). We wnętrzach wyposażonych meblami i innymi przedmiotami z początku XX wieku znajduje się ekspozycja poświęcona obu braciom, którzy byli miłośnikami dzieł sztuki. Gerhard w 1895 roku zamieszkał w Jagniątkowie, Carl natomiast mieszkał w Szklarskiej Porębie do śmierci w 1921 roku. W należącym do niego domu można było podziwiać m. in. obrazy powstałe pod pędzlem spokrewnionego z Hauptmannami malarza Otto Muellera oraz gobelin Wandy Bibrowicz. Zapewne znajdowały się tam też pejzaże tworzących w Szklarskiej Porębie artystów, podobne do tych, które dziś możemy oglądać w muzealnych salach.

Kotlina Jeleniogórska – kraina pałaców

Polecamy rozpoczęcie wycieczki od pałacu w Karpnikach (niem. Fischbach, zaniedbana budowla znajduje się w rękach prywatnych, można obejrzeć ją z zewnątrz). Został on wzniesiony przez Friedricha Augusta Stülera dla księcia Wilhelma von Hohenzollern w połowie XIX wieku. Dzięki serii akwareli przedstawiających wnętrza pałacu krótko po jego przebudowie możemy przenieść się w czasie i wirtualnie zwiedzić pomieszczenie za pomieszczeniem. W pokoju niebieskim eksponowany był dużych rozmiarów obraz Hummla „Modlitwa chłopów czeskich pod krzyżem niedaleko Teplitz”, a w okna były wprawione zabytkowe witraże z dużej kolekcji księcia. Witraże zdobiły także inne sale, np. salon czerwony. Na innych akwarelach widoczne są liczne płótna (głównie portrety i pejzaże) oraz rzeźby i porcelana zdobiące urządzone z przepychem wnętrza.

Na północ od Wrocławia

Proponujemy rozpoczęcie wycieczki od pałacu w Brzegu Dolnym (Dyhrenfuhrt, dziś siedziba Dolnobrzeskiego Ośrodka Kultury i Urzędu Miejskiego.). W 1767 roku majątek ten nabył hrabia KarI Georg von Hoym, ówczesny minister Śląska. Na jego zlecenie przebudowy rezydencji podjął się znany architekt Karl Gotthard Langhans. Położony malowniczo nad brzegiem rzeki pałac mieścił w sobie niegdyś galerię malarstwa, na którą składały się liczne pejzaże i portrety, w tym sprowadzone z Francji płótna Jean-Marc Nattiera ozdabiające wielką salę na parterze budynku. Wnętrza dekorowały także dzieła Franza Xavera Winterhaltera. W pałacu znajdowały się również zabytkowe instrumenty. Dziś o świetności dawnej rezydencji Hoymów świadczy duże założenie parkowe zaprojektowane przez Langhansa (wstęp wolny, informacje i plan na stronie park.brzegdolny.pl), w którym zobaczyć można ruiny mauzoleum rodu von Hoym.

Na wschód od Wrocławia

Z niegdyś imponującego pałacu w Szczodrym (Sibyllenort), który po wojnie uległ spaleniu pozostał dziś jedynie fragment jednego ze skrzydeł. Monumentalna budowla zwana „Śląskim Windsorem” należała do dynastii Wettynów (wcześniej do książąt z dynastii wirtemberskiej) Według dawnych przekazów kolekcja malarstwa, rysunków i grafiki miała liczyć około 5000 sztuk. Do najcenniejszych dzieł dawnych mistrzów należały obrazy Lucasa Cranacha, w tym najwcześniejsza znana wersja portretu elektora saskiego Fryderyka Mądrego (fotografia poniżej). Obraz ten, wraz z wizerunkiem elektora saskiego Jana Stałego, wisiał w tzw. Familiensalon, zaś w kaplicy prezentowano kompozycję Cranacha „Ecce Homo”. W zbiorach w Szczodrym znajdowały się liczne portrety, w tym kompletna galeria wizerunków książąt z dynastii Wettynów. Cenny zbiór miśnieńskiej porcelany, należący do największych w Europie, eksponowany był w specjalnej sali o ścianach wyłożonych lustrami, by figurki, popiersia i naczynia można było podziwiać ze wszystkich stron. Udostępniony do zwiedzania pałac należał przed drugą wojną światową do jednych z największych atrakcji turystycznych okolic Wrocławia.

Pałace w okolicach Nysy

Proponujemy rozpoczęcie wycieczki w imponującym pałacu w Kamieńcu Ząbkowickim (niem. Kamenz, zrujnowany, częściowo udostępniany do zwiedzania). Tą ogromnych rozmiarów rezydencję zdobiło niegdyś wiele dzieł sztuki. W pałacowej jadalni eksponowano malowidła ścienne przedstawiające Ucztę Baltazara i Gody w Kanie Galilejskiej. Przestronne sale dekorowały zabytkowe meble i liczne płótna, w tym wiele portretów książąt z dynastii Orańskiej i Hohenzollernów autorstwa Friedricha Bury’ego, Karla Begasa i Franza Krügera (np. „Portret Marianny Orańskiej”, dziś w zbiorach Muzeum w Nysie).

Pałace w okolicach Raciborza

Dziewiętnastowieczny pałac w Krowiarkach (Polnisch Krawarn) był dawną siedzibą rodów Strachwitz, Gaschin i Donnersmarck (obecnie znajduje się w stanie ruiny, w sprawie zwiedzania należy się kontaktować z właścicielem obiektu, dane na stronie www.krowiarki.pl). Obrazy z Sali balowej pałacu pędzla znakomitego śląskiego artysty Christiana Bentuma można podziwiać w muzeum w pobliskim Raciborzu. Są to całopostaciowe portrety Cesarza Karola VI, jego żony Krystyny i ich córek Marii Teresy i Marii Anny powstałe w 1735 roku (foto wnętrza Krowiarkach). Z dawnego wyposażenia pałacu w Krowiarkach w raciborskim muzeum można także podziwiać kartusze herbowe i obrazy przedstawiające sceny rodzajowe i portrety (informacje o godzinach otwarcia na stronie muzeum www.raciborz.pl).

Jawor – Strzegom – Wałbrzych

Polecamy rozpoczęcie wycieczki od odwiedzenia Muzeum w Jaworze, w którym od niedawna można zobaczyć fragment malowidła pędzla Michaela Willmanna zdobiący do 1945 roku kaplicę pałacu w Luboradzu (informacje o dostępności muzeum na stronie www.muzeumjawor.pl). Luboradz (Lobris) i Jawor (Jauer) należały do znanego rodu Nostitzów. W obu rezydencjach znajdowały się bogate zbiory sztuki i osobliwości. W bibliotece jaworskiego zamku (obecnie służy jako obiekt mieszkalny) można było podziwiać obrazy anamorficzne (malowane na metalowych tubach obrazy były zniekształcone, oglądać należało ich odbicie w lustrze, wówczas proporcje były poprawne) oraz inne zabawki optyczne (np. pudełka perspektywiczne wyposażone w lustra). W Luboradzu (własność prywatna) znajdował się duża galeria malarstwa (ponad 200 obrazów, w tym portrety Nostitzów i przedstawicieli rodów panujących oraz przedstawienia włości należących do rodu) oraz cenny zbiór grafiki europejskiej (m. in Dürer, Rembrandt, Altdorfer). Do najbardziej podziwianych płócien należały kompozycje Willmanna, w tym słynne „Uwolnienie Andromedy” dziś w zbiorach Národní galerie w Pradze

Spacer po Borku – kolekcje wrocławskich Żydów

Borek (niem. Kleinburg) został przyłączony do Wrocławia pod koniec XIX wieku. Najbardziej luksusową częścią tej dzielnicy było willowe osiedle graniczące z Parkiem Południowym. Począwszy od drugiej dekady XX wieku w kilku wzniesionych tam okazałych willach powstały imponujące zbiory dzieł sztuki. Można śmiało powiedzieć, że gdyby kolekcje te dotrwały w nienaruszonym stanie do dzisiejszych czasów stworzyłyby najlepszą galerię malarstwa impresjonistycznego w tej części Europy.

Z Żagania do Biedrzychowic

Wyprawę rozpoczynamy od odwiedzenie dawnego pałacu Bironów w Żaganiu (niem. Sagan, informacje o zwiedzaniu na stronie http://pkis.um.zagan.pl/). Mieścił on jedną z najważniejszych śląskich galerii dzieł sztuki, która trafiła tam pod koniec XVIII wieku.

Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.
Wszelkie informacje sa udostepniane na licencji Creative Commons